Mišto avena ke Kulturrådet (kulturjako-sovetos) – adaj ame phenelas butide pa amaro buti

Sare hin te len partos ka artesko ta kultura ka učo kvalitetos. Kodouva hin principijelos kata amare buti sar autoritetos themeskiero. Amare buti baziril apo amare natcionale kulturjako-politikano kivianiba savo Riksdagen hin alosardo.

Kivianiba phenena ke ”kulturjako barvaliba trubul te ačhen sar jekh čačo hortiba. Ni džaniba maškar amende, jekh baro ta biphando džor, rakeribosko- voliba sar osnovnos. Sare manuša trubul pengo aktivibosko kulturjaki-dživiba. Kreativniba, jekh-četiba ta artajako kvaliteta savo sikhavela čhidibosko bariba”.

Perdal amare projektijako louvesko xaxtipe ta vaure barikane podrikiriba ame das pen andre kaj dola kulturjakopolitikano kivianiba trebul te pherdila penge namera.

Sako berš das ame louvo apo duj milijonako krona kaj kulturjako projektijos sar hin te dikha adaj tele:

  • Lilvariba, drabiboskorikiriba ta lilengočher
  • Faraba- ta formako kumštos ta ni muzeja
  • Mušika, teatros, čheliba, nevibosko vremjako cirkuzanija
  • Kreativnobosko škola ta kulturjakiškola
  • Nacijonale minoritetosko kultura

Paše jekh milijonako krona džan kaj apo vaure thana ta stedos aro Švedo perdal kulturjako čhetanebosko-modelja.

Amare louvengo-xaxtipe ačhela ke lenge kon čeren professionalnako buti pal ada specijalno artensa ta kulturensa aro Švedo ta internationale, ni ta das lenge čačo podrikiriba. Amare podrikiriba cielos primero hin kaj odole kon čeren buti aro kulturjako-četiba, organizacija, grupa, jon kon čerel specialno buti lilvarisa ta ni komunija.

Jekh lačho ta mišto džor sar ačhela ka sarenge

Kultura ta afekto, paruevela ta barjuvela jekhto manuša ta saro sočieteta. Dola hin te jekh lačho ta mišto džor kaj sarenge. Ame kamas te koni butide manuša šaj len adala hajipa vaj daštipa kaj kultura perdal ko them ta ni te neves lačha neve grupa kon adives na prindžarena adala kulturjako louvengo-xaxtipe. Ame ni kamas te čera kondicijes sobi sare manuša aven te len semo hortiba ta šajipe ke hin len influjencija perdal ta te ačhena arre andre dala kulturjaki-dživiba.

Kulturrådet len hin jekh specijalno rolos ta buti kata o vlada te čerena ka lenge buti šaj barjila vaše sajekh hortiba ta šajipe ko hbtq-džene, sar phena: murš/manušňi kon kamela vauro murš/manušňi, murš kon kamela ona-duj vaj manušňi kon kamela sare-duj, murš/manušňi kon kamela ačha manušňi /murš ta kola vaure Hbtq džene sar mangela ačha ajasavo doleske ke kouva hin lengo identiteta. Amare buti hin ni te sikhavas diskriminacijako norma. Hbtq hin jekh da amare barikano ciljo kana ame las rešjenijo apo te das louve, ama nane jake ke sako anketa kon lel louve da amendar trebul bešela pesko dikhiba apo Hbtq.

Kulturrådet hin ni jekh sektorosko- autorisiati autoritetiko ke te manuša šaj den partos ka lenge podrikiriba, ama ni ke te specijalno buti ke arakhen kulturjako barjiba ta buxljariba ke te kulturjaki-dživiba avela butide klarno ke lenge kon hin langalo, nasvalo vaj džene sar hin invalidos.

Specijalno ke čhavengo ta ternengo čatčo hortiba kaj kultura

čhavengo ta ternengo čatčo hortiba kaj kultura hin jekh šero phučib are amaro buti aro kola Internacijonalno kulturjako-politika. Amaro buti hin ni te das koni butide čhave ta terne šajpe ke te len šajpa kaj artja ta kulturja, ni te ačhena arre vaj dena len andre aro artjako ta kulturjako čerdiba, ni ačhena arre andre projektos ta den len jekh čačo šajipe ke te phenena; so jon mangen, bizavismos kaj jon dživena, sociolouvengo ačhiba, langiba ta nasvaliba vaj nacjonalniba.

Andral kulturjakiškolakocentroha čeras ame primeri buti ke te čera kulturjakiškola butide sajekh ta preavime, ke te butide čhave ta terne šajpe ke te len kulturakisikjirba kata učo kvalitetos.

Hin ame ni but drabibosko podporako sar ačhena dopaš vaj hilosno kaj čhave ta terne. Vauresavo primeri hin Lileskostartos, Čavelilengokatalogos ta drabibosko- themeskobičhaboskiere.

Kata ado projektijakolouve sar ame das kaj projektos džal trujo 60 procentos kaj čhave ta terne.

Amare buti hin ni te dikhas perdal ada lilvaribosko-prizos kaj Astrid Lindgrens reperiben/memorija, bolibako barider čhavengo- ta ternengo lilvaribosko-prizos, jekh premija kaj bičhavel avri jekh var ape berš.

Arta ta kultures perdal themengo granica

Internacijonalno paruvjiba čerdjola – džoralo kouva artistobosko buxljariba ta dena vaure kulturijako četaniba ni barvaliba ta lačhiba aro kulturjako buti -onaduj aro Švedo sar aro vaure theme. Ada hin amare centralno šero punktos ke amaro Internacijonalno buti.

Primero aja hin amen butide ni projektijako louve so podrikiriba internacijonalo paruvjiba are but artesko-thana, ta ni podpora ke te aporikirel kulturjako-četiba aro Švedo te jon šaj ačhen arre aro internationalne četibaosko buti.

Rakeribosko -voliba ta demokratčija hin nin baro phučiba sar hin amare šero buti, primeri perdal podrikiriba ta podpora kaj neutralno foros vaš pretiboskiere artistos kon rodena pala arakhiba aro Švedo.

Kulturrådet len hin jekh specijalno rolos ta buti te arakhen šveditiko lilvariba aro prerisiba. Are investicijona ”Swedish Literature Exchange - Švediko literaturako prerisiba” adoj ačhela vaure primere pe projektijako louve ke jon vaj rodiboskiere kon kamena te rodena.

Ame čeras ni buti ke te kulturjako-organizacija aro Švedo ke te adala organizacija šaj ačhena are aro internationalno četiba ta das sako berš jekh projektijako louve kaj ado internationalne četibosko buti.

Ame hin jekh nationalo čhetanibosko stedos ke EU:s kulturjako- programija Krejativni Evropako ta Unescos 2005- kongressos kodova sar volinavela te arakhavela ada kulturjake četaniboskobarvaliba ta ado internationalno kulturjako-parujipa.

Apo amaro webbstedos šaj tu drabavela butide apo amaro buti ta sar tu šaj čeres ke te rodes pala amare projektijako louve.